Ulga na dzieci po rozwodzie to sprawa istotna dla niemal każdego rodzica, który uzyskuje dochody przekraczające kwotę wolną od podatku. Zwykle podatnik mający złożyć zeznanie roczne PIT dokładnie sprawdza, z jakich odliczeń od podatku lub dochodu może skorzystać. Szczególne znaczenie ma tu orientacja w aktualnym stanie prawnym, tym bardziej że przepisy podatkowe są często nowelizowane, a ich wykładnia budzi wątpliwości.
Spis treści:
Kto jest uprawniony do odliczenia z art. 27f ustawy o PIT?
Istotna regulacja
Szczegóły ważne w praktyce
Preferencja podatkowa z art. 27f w świetle interpretacji KIS
Posiadanie a wykonywanie władzy rodzicielskiej
Fachowa pomoc w gąszczu przepisów
Komu de lege lata przysługuje ulga na dziecko po rozwodzie?
Podobnie jak w innych sprawach z zakresu prawa podatkowego, również gdy chodzi o ulgę na dziecko po rozwodzie i np. pytanie o to, komu ona przysługuje lub jakie są limity dochodów, punktem wyjścia jest spojrzenie na ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa). Warto pamiętać także o ratio legis ulgi rodzinnej, którą jest głównie poprawa wskaźnika dzietności w naszym kraju (stąd preferencje, gdy dzieci jest więcej).
Kluczowy przepis
Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy przysługuje Ci prawo odliczenia określonej w ust. 2 tego przepisu sumy na każde dziecko małoletnie, wobec którego w roku podatkowym wykonywałeś m.in. władzę rodzicielską.
Odliczeniu za każdy z miesięcy kalendarzowych roku podatkowego, w którym wykonywałeś władzę rodzicielską, podlegają kwoty wskazane w art. 27f ust. 2 ustawy. Jeśli władza rodzicielska była wykonywana względem jednego dziecka, odliczyć można 92,67 zł miesięcznie, pod warunkiem że osoba, która nie pozostawała w związku małżeńskim przez cały lub nawet tylko część roku podatkowego, nie uzyskała dochodów przekraczających kwotę 56 000 zł. Jeżeli przez cały rok podatkowy, który rozliczasz, pozostawałeś w związku małżeńskim (np. sprawa rozwodowa jest wciąż w toku) i masz jedno dziecko małoletnie, wspomniane odliczenie przysługuje co do zasady, jeśli dochody Twoje i małżonka nie przekroczyły 112 000 zł (art. 27f ust. 2 pkt 1). Próg 112 000 zł dotyczy także osób samotnie wychowujących dzieci.
Szczegóły istotne przy rozliczeniach z fiskusem
Jeżeli wykonywałeś władzę rodzicielską względem więcej niż jednego dziecka, odliczyć możesz 92,67 zł na każde z dwojga dzieci, na trzecie dziecko 166,67 zł, a na czwarte i kolejne dzieci po 225 zł (art. 27f ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy). Ulga rodzinna przysługuje także na dzieci, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny albo rentę socjalną – w ich przypadku wiek nie ma znaczenia. Preferencja z art. 27f odnosi się ponadto do dzieci pełnoletnich, które się kształcą i nie ukończyły 25. roku życia, o ile nie uzyskały niektórych dochodów wskazanych w ustawie.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że ulga nie przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego w roku podatkowym, w którym dziecko zawarło małżeństwo albo na mocy orzeczenia sądowego znalazło się w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, np. w ośrodku wychowawczym bądź schronisku dla nieletnich (art. 27f ust. 2 ustawy; co do małżeństwa kobiety mającej co najmniej 16 lat zob. art. 10 k.r.o.).
Zgodnie z art. 27f ust. 2d za osobę pozostającą w związku małżeńskim nie uznaje się tej, wobec której orzeczono separację. To samo dotyczy podatnika, którego mąż albo żona została pozbawiona władzy rodzicielskiej bądź odbywa karę pozbawienia wolności.
Interesujące nas odliczenie dotyczy w zasadzie obojga rodziców łącznie, w proporcji ustalonej przez nich dowolnie (np. żona 60%, mąż 40%). Gdy brak porozumienia w tej materii między osobami po rozwodzie lub w trakcie separacji, które w myśl orzeczenia sądu wykonują władzę rodzicielską wspólnie, odliczenie następuje po równo (50/50, art. 27f ust. 4 – chodzi tu o tzw. pieczę naprzemienną). Tak samo dzieje się, gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak matki i ojca (obojga żyjących – jak wskazuje przepis – w małżeństwie). W innych sytuacjach całość odliczenia stosuje rodzic, u którego dziecko ma swoje miejsce zamieszkania ustalone zgodnie z art. 26 k.c.
Ulga podatkowa na dzieci po rozwodzie w świetle interpretacji Dyrektora KIS z 2026 r.
Oprócz litery prawa szczególnie istotna dla ulgi na dziecko po rozwodzie jest właściwa wykładnia obowiązujących przepisów. W praktyce cenne okazują się interpretacje wydawane przez Krajową Informację Skarbową. Zawierają one wartościowe merytorycznie wskazania dotyczące rozumienia poszczególnych unormowań ustaw odnoszących się m.in. do podatków PIT, CIT czy VAT w zróżnicowanych stanach faktycznych.
Ważne rozróżnienie
Jak wskazano w interpretacji Dyrektora KIS z 30 stycznia 2026 r. (numer 0115-KDIT2.4011.667.2025.2.DT), ulga na dzieci małoletnie przysługuje rodzicowi, o ile wykonywał on władzę rodzicielską. Nie chodzi zatem o samo jej posiadanie (czyli brak pozbawienia jej przez sąd). Konieczne jest zarówno posiadanie władzy nad danym dzieckiem, jak i jej rzeczywiste, faktyczne wykonywanie. Chodzi tu o realizowanie całości obowiązków – podatnik nie może wybierać jedynie tych zadań rodzica, które są dla niego wygodne lub które np. lubi wykonywać.
Przez obowiązki te należy rozumieć wychowywanie dziecka w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w tym faktyczną pieczę, troskę o rozwój duchowy i fizyczny oraz o dobrostan syna albo córki. Wykonywanie władzy rodzicielskiej – także w świetle art. 27f ustawy – oznacza zabezpieczenie i zaspokojenie całości potrzeb dziecka, począwszy od bytowych, poprzez zdrowotne i edukacyjne, aż po emocjonalne.
To, czy władza rodzicielska jest wykonywana tak, jak wymaga tego k.r.o., należy – jak podkreślono w interpretacji z 30 stycznia – ocenić w konkretnych okolicznościach, na podstawie zachowania rodziców względem ich dziecka. Wobec tego wykonywania władzy rodzicielskiej nie oznacza np. samo „realizowanie kontaktów” zgodnie z wyrokiem rozwodowym czy okazjonalne telefony i maile z ogólnikowymi pytaniami o zdrowie albo zachowanie dziecka.
Jak wskazał Dyrektor KIS, jeśli po rozwodzie nie jest sprawowana tzw. piecza naprzemienna nad dzieckiem małoletnim, a porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi brak, do odliczenia w całości (100%) uprawniony jest ten rodzic, u którego dziecko ma swoje miejsce zamieszkania. Jednak gdy ojciec i matka porozumieli się co do ulgi na dzieci, odliczenie przysługuje obojgu w uzgodnionej proporcji. Jeśli wykonywana jest piecza naprzemienna, a porozumienia nie ma, każde z rodziców ma prawo do odliczenia ½ kwoty omawianej ulgi (interpretacja z 5 stycznia 2026 r., nr 0115-KDIT2.4011.595.2025.3.DT).
Wiedza o daninach publicznych
Tak samo jak życie rodziny po separacji czy rozwodzie, stan prawny i faktyczny – nie tylko w zakresie podatków – może okazać się skomplikowany. Dobrym rozwiązaniem będzie wówczas skorzystanie z konsultacji prawnika śledzącego na bieżąco orzecznictwo i interpretacje administracji skarbowej. Dzięki temu można ustalić, jakie zwolnienia i ulgi przysługują w danym roku podatkowym, a w razie potrzeby przygotować np. odwołanie od decyzji lub skargę do sądu administracyjnego.
