Obniżenie alimentów w Warszawie ma duże znaczenie dla sytuacji finansowej osoby zobowiązanej do świadczeń, np. na rzecz dziecka. Zwrócenie się do sądu o zmniejszenie wysokości comiesięcznych rat może wiązać się zarówno ze zmianami po stronie uprawnionego (dodatkowy dochód, zyski z majątku itp.), jak i po stronie zobowiązanego (np. utrata możliwości pracy, poważna choroba).
Spis treści:
Pomoc prawna
Co mówi prawo?
Polubowne rozwiązania
Spojrzenie na orzecznictwo
Wyrok oparty na prawdzie
Zmniejszenie świadczeń dla byłego małżonka
Pomoc prawna w Warszawie przy tworzeniu pozwu o obniżenie alimentów na dziecko lub byłą żonę
Dzięki kilkunastoletniemu doświadczeniu wiem, jakie znaczenie ma dobrze przygotowany pozew o obniżenie alimentów na dziecko lub np. byłą żonę, skierowany do sądu w Warszawie. Zapewniam kompleksową pomoc prawną obejmującą sprawy rodzinne i rozwodowe, również te wiążące się np. z prawem gospodarczym (np. uczestnictwo małżonków i ich wspólnych dzieci w spółkach, inwestycje w nieruchomości, papiery wartościowe). W każdej sytuacji dążę do pełnej ochrony interesów klienta, łącząc to z poszanowaniem zasad etyki zawodowej.
Co mówi prawo?
Zgodnie z art. 138 k.r.o., gdy zajdzie „zmiana stosunków”, można żądać (wystąpić z powództwem) zmiany orzeczenia bądź umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przepis ten jest zwięzły, jednak jego praktyczne znaczenie trudno przecenić.
Sformułowanie „zmiana stosunków” wskazuje, że niezbędne jest porównanie „punktu wyjścia” (stanu z daty, w której uprawomocnił się wyrok zasądzający alimenty) ze stanem aktualnym (stanem z daty orzekania o ich obniżeniu). Sąd nie może wyrokować in abstracto, w oderwaniu od wcześniejszego wyroku albo umowy.
Podkreślmy, że o zmianie stosunków uzasadniającej podwyżkę lub obniżenie alimentów nie świadczy sam upływ czasu. Znaczenie ma zmniejszenie się niezaspokojonych potrzeb uprawnionego (np. gdy dziecko zacznie uzyskiwać dochód ze swego majątku, por. art. 133 § 1 k.r.o.) lub pogorszenie się możliwości finansowych zobowiązanego (np. niepełnosprawność przekreśla możliwość pracy). W niektórych sytuacjach zmiana wyroku bądź umowy może polegać nawet na stwierdzeniu przez sąd, iż obowiązek alimentacyjny zupełnie ustał, gdyż zniknęła któraś z przesłanek jego istnienia (np. uprawniony wyszedł już z niedostatku, dziecko może utrzymać się samodzielnie, zob. wyr. SN z 21.01.1999 r. I CKN 1292/98).
Polubowne rozwiązania
Art. 138 k.r.o. stwarza możliwość zawarcia nieuregulowanej nigdzie indziej w Kodeksie umowy alimentacyjnej. Jeżeli można żądać zmiany takiej umowy przez sąd, to tym bardziej wolno ją zawrzeć (tzw. argument z większego na mniejsze – a maiori ad minus). Umowa może obejmować także zmianę wysokości alimentów ustalonych wcześniej przez sąd.
Praktyka pokazuje, że przygotowanie takiej umowy może np. łagodzić konflikt między rozwiedzionymi rodzicami odnośnie alimentów na rzecz dzieci. Jako adwokat pamiętam, że obowiązek alimentacyjny służy nie tylko zapewnieniu utrzymania, lecz także sprzyja moralnemu postępowaniu w rodzinie, kształtując relacje między jej członkami (zob. np. uzas. uchw. SN z 24.02.2011 r. III CZP 134/10). Wymiar moralny ma także wymóg obciążania osoby zobowiązanej do alimentacji w sposób adekwatny do jej możliwości zarobkowych i do potrzeb uprawnionego. Alimenty nie mogą stać się swoistym „odwetem finansowym” albo karą prywatną.
Obniżenie alimentów w Warszawie: spojrzenie na judykaturę
Przygotowanie pozwu (zwanego czasem wnioskiem) o obniżenie alimentów w Warszawie wymaga połączenia argumentacji stricte prawnej (dotyczącej wykładni przepisów) z przedstawieniem dowodów, które wskazują, że zaszłości faktyczne uzasadniają obniżenie rat alimentacyjnych. Konstrukcja pozwu jest zatem zbliżona do innych spraw rodzinnych, gospodarczych czy np. spadkowych.
Doświadczenie wskazuje jednak, że przedstawienie wartościowych merytorycznie dowodów wymaga połączenia trzech czynników: pełnej orientacji w sytuacji klienta (stąd rola rozmowy i zaufania), wolnego od schematów podejścia do sprawy oraz znajomości praktyki sądowej.
By sąd poznał to, co istotne
W każdej sprawie opartej na swoistej klauzuli rebus sic stantibus z art. 138 k.r.o. trzeba wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, które wskazują na zmianę stosunków. W pierwszym rzędzie są to fakty świadczące o zmniejszeniu się możliwości finansowych zobowiązanego (wyr. SN z 26.03.1969 r. III CRN 54/69). Jeśli dysponuje on majątkiem, o zmianie stosunków świadczy zarówno utrata składników tego majątku (np. części przedsiębiorstwa), jak i zmiany w zakresie jego faktycznego dysponowania, w tym upłynnienia go, by zaspokoić zobowiązania tytułem alimentów (ibidem).
Świadczenia od byłego męża lub żony
Na zakończenie zaznaczmy, iż orzeczenie dotyczące alimentów na rzecz byłego małżonka (art. 60 k.r.o.) również może być zmienione na podstawie art. 138 k.r.o. (zob. art. 61 k.r.o.). Przygotowując projekt pozwu lub apelacji w tego typu sprawach, mam jednak na uwadze tzw. prekluzję materiału dowodowego zgromadzonego w poprzednich postępowaniach dotyczących alimentów po rozwodzie, na którym to materiale oparły się wcześniejsze orzeczenia.
Prekluzja ta jest niezbędna, by uniknąć ryzyka oparcia nowego, zmieniającego wysokość rat alimentacyjnych orzeczenia na tych samych faktach, które stanowiły podstawę uprzednich decyzji sądów (por. wyr. SN z 3.10.2000 r. I CKN 945/00). I w tym wypadku widać znaczenie dokładnego ustalenia zaszłości faktycznych na osi czasu. Jest to możliwe dzięki indywidualnemu podejściu do każdego klienta, zwłaszcza do dynamiki jego sytuacji życiowej. Zawsze staram się, by takie podejście było standardem mojej pracy, niezależnie od tego, czy jest to sprawa z zakresu prawa rodzinnego, prawa spadkowego, prawa karnego czy prawa pracy.
